{"id":4203,"date":"2026-07-24T13:27:30","date_gmt":"2026-07-24T10:27:30","guid":{"rendered":"https:\/\/esskisehir.com\/?p=4203"},"modified":"2026-07-24T18:59:10","modified_gmt":"2026-07-24T15:59:10","slug":"arakciden-sanghay-isbirligi-orgutune-cok-taraflilik-ve-ulusluslararasi-hukukun-korunmasi-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esskisehir.com\/?p=4203","title":{"rendered":"Arak\u00e7i\u2019den \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k ve ulusluslararas\u0131 hukukun korunmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Arak\u00e7i, K\u0131rg\u0131zistan\u2019da d\u00fczenlenen \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Konseyi Toplant\u0131s\u0131nda, \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak \u00f6rg\u00fct\u00fcn yasa d\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlarla ve Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131\u2019n\u0131n ilkelerini zay\u0131flatan uygulamalarla m\u00fccadelede daha aktif bir rol oynamas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Arak\u00e7i, K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n \u00c7olpon-Ata \u015fehrinde d\u00fczenlenen \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (\u015e\u0130\u00d6) D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131. Bakan Arak\u00e7i toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, &#8220;Bug\u00fcn \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc, uluslararas\u0131 sistemin evriminde kritik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131ndad\u0131r. D\u00fcnya, tek tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131\u2019n\u0131n temel ilkelerinin zay\u0131flamas\u0131, yasa d\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131, tek tarafl\u0131 ve keyfi yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131, iyasi bask\u0131 uygulamak i\u00e7in ekonomik ve finansal mekanizmalar\u0131n ara\u00e7sal kullan\u0131m\u0131 da dahil olmak \u00fczere benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu \u015fartlar alt\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfusunun, ekonomisinin, enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ve stratejik kapasitelerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bar\u0131nd\u0131ran en \u00f6nemli b\u00f6lgeler aras\u0131 kurumlardan biri olan \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn sorumlulu\u011fu her zamankinden daha \u00f6nemli hale gelmi\u015ftir. Bu \u00f6rg\u00fct, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ulusal egemenli\u011fe sayg\u0131y\u0131, devletler e\u015fitli\u011fini ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ses olabilir ve olmal\u0131d\u0131r&#8221; ifadelerini kulland\u0131.\n<\/p>\n<p>&#8220;Askeri sald\u0131rganl\u0131k normalle\u015firse hi\u00e7bir \u00fclke bunun sonu\u00e7lar\u0131ndan muaf olmayacakt\u0131r&#8221;\n<\/p><div class=\"kanews-banner kanews-banner-single\"><img decoding=\"async\" \r\n  src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1920x1080-manset-reklam.jpg\" \r\n  style=\"max-width: 100%; height: auto; display: block;\" \r\n\/><\/div>\n<p><\/p>\n<p>ABD ve \u0130srail\u2019in \u0130ran\u2019a ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sald\u0131r\u0131lara de\u011finen Arak\u00e7i, &#8220;\u0130ran\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 durum, sadece bir \u00fclkenin ulusal g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik bir tehdit de\u011fildi, uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczeninin temel ilkelerine y\u00f6nelik bir meydan okumayd\u0131. Bu nedenle, bu ilkeleri savunmak sadece \u0130ran\u2019\u0131 savunmak de\u011fil, kolektif g\u00fcvenli\u011fi, b\u00f6lgesel istikrar\u0131 ve uluslararas\u0131 hukukun g\u00fcvenilirli\u011fini savunmakt\u0131r. E\u011fer g\u00fc\u00e7 kullanmama ilkesi zay\u0131flarsa ve askeri sald\u0131rganl\u0131k uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde normal bir ara\u00e7 haline gelirse b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcc\u00fc veya co\u011frafi konumu ne olursa olsun hi\u00e7bir \u00fclke bunun sonu\u00e7lar\u0131ndan muaf olmayacakt\u0131r&#8221; dedi.\n<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ran, bir kez daha sava\u015f ba\u015flatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015flatmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi&#8221;\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Arak\u00e7i, &#8220;\u0130ran, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131\u2019n\u0131n 51. maddesi uyar\u0131nca uluslararas\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde kendini savunma hakk\u0131n\u0131 kullanarak egemenli\u011fini, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savundu. Ayn\u0131 zamanda \u0130ran, bir kez daha sava\u015f ba\u015flatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015flatmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. \u0130lkesel politikam\u0131z her zaman diyalog, diplomasi, iyi kom\u015fuluk ve b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fine dayanm\u0131\u015ft\u0131r ve kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n ancak sald\u0131rganl\u0131k, i\u015fgal, tehditler ve \u00e7ifte standartlar\u0131n yerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131ya, uluslararas\u0131 hukukun tarafs\u0131z uygulanmas\u0131na ve uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ger\u00e7ek ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa b\u0131rakmas\u0131yla sa\u011flanabilece\u011fine inanmaya devam ediyoruz. Bar\u0131\u015f in\u015fa edilmeli, korunmal\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.\n<\/p>\n<p>ABD\u2019nin mutabakat zapt\u0131n\u0131 ihlal etmesi\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Arak\u00e7i, &#8220;\u0130slamabad\u2019da sava\u015f\u0131 sona erdirmek i\u00e7in imzalanan Mutabakat Zapt\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerinden sadece birka\u00e7 hafta ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ABD, bir kez daha taahh\u00fctlerine uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal edilmesi, ula\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131na, i\u00e7me suyu tesislerine, bal\u0131k\u00e7\u0131 teknelerine, yerel ticari gemilere ve di\u011fer sivil altyap\u0131ya yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar, uluslararas\u0131 hukukun ve uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukukun a\u00e7\u0131k ihlalleri, g\u00fc\u00e7 kullanma ve uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri hi\u00e7e sayma politikas\u0131n\u0131n devam etti\u011finin a\u00e7\u0131k bir \u00f6rne\u011fidir&#8221; ifadelerini kulland\u0131.\n<\/p>\n<p>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Arak\u00e7i ayr\u0131ca ABD\u2019nin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019ndaki g\u00fcvenlik d\u00fczenlemelerine ve denizcilik \u00f6nlemlerine m\u00fcdahalesinin, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli su yollar\u0131ndan birinin g\u00fcvenli\u011fini tehdit etti\u011fini ve normal ticari gemi trafi\u011fini aksatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Arak\u00e7i, Basra K\u00f6rfezi ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019ndaki g\u00fcvenli\u011fin, b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lerin varl\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil, b\u00f6lgesel \u00fclkeler aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve ortak sorumluluk yoluyla sa\u011flanabilece\u011fini dile getirdi.\n<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ran, me\u015fru savunma \u00e7er\u00e7evesinde gerekli t\u00fcm \u00f6nlemleri alma hakk\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutar&#8221;\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Arak\u00e7i, &#8220;\u0130ran, \u00fclkenin egemenli\u011fini, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunma konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yineleyerek \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 sald\u0131rganl\u0131k eylemlerine kat\u0131lma, i\u015f birli\u011fi veya yard\u0131m\u0131n ilgili taraflar i\u00e7in uluslararas\u0131 sorumluluk do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. \u0130ran, uluslararas\u0131 hukuka uygun olarak me\u015fru savunma \u00e7er\u00e7evesinde gerekli t\u00fcm \u00f6nlemleri alma hakk\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutar ve \u0130ran ulusuna kar\u015f\u0131 herhangi bir sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131, silahl\u0131 kuvvetlerinin savunma eylemlerinin me\u015fru hedefi olarak de\u011ferlendirecektir&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.\n<\/p>\n<p>L\u00fcbnan ve Gazze\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>B\u00f6lgesel konulara de\u011finen \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Arak\u00e7i, \u0130srail rejiminin L\u00fcbnan\u2019a y\u00f6nelik devam eden sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ve L\u00fcbnan\u2019\u0131n egemenli\u011fi ile toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlallerini k\u0131nad\u0131. Arak\u00e7i ayr\u0131ca Gazze\u2019deki insani krizi, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu &#8220;en ciddi zorluklardan biri&#8221; olarak nitelendirdi. Arak\u00e7i, sivillere y\u00f6nelik askeri harekatlar\u0131n derhal durdurulmas\u0131, insani yard\u0131ma getirilen k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 ve Filistin halk\u0131n\u0131n kendi gelece\u011fini belirleme hakk\u0131na destek verilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.\n<\/p>\n<p><\/p>\n<p>\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeleri aras\u0131nda \u00c7in, Rusya, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, Tacikistan, \u00d6zbekistan, Hindistan, Pakistan, \u0130ran ve Belarus yer al\u0131yor.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/typeimageparam1E1KXUFabUVWbU9WDUpKXEJGbYNKnYdKXIRGPYdKbYZKTEVa3EJC_YJaPE.WrUJC7UFWnU5KTU1KbQ9az-1024x684.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Arak\u00e7i\u2019den \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k ve ulusluslararas\u0131 hukukun korunmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/typeimageparam1EpWPURaDUpWnYdWjUpWnYFC_ENKnYdWHUNGDYdS_YdWLEFa3EFanYFW7YJKTQ5aLQ9WvEFWTU1KbQ9az-1024x683.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"Arak\u00e7i\u2019den \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k ve ulusluslararas\u0131 hukukun korunmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<p class=\"iha-source-note\"><small>Kaynak: \u0130hlas Haber Ajans\u0131 (\u0130HA)<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Arak\u00e7i, K\u0131rg\u0131zistan\u2019da d\u00fczenlenen \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Konseyi Toplant\u0131s\u0131nda, \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak \u00f6rg\u00fct\u00fcn yasa d\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlarla ve Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131\u2019n\u0131n ilkelerini zay\u0131flatan uygulamalarla m\u00fccadelede daha aktif bir rol oynamas\u0131\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4204,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[70,71],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-4203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-gelismeleri","category-turk-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4206,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4203\/revisions\/4206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4203"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmanset&post=4203"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fbilesen&post=4203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}