{"id":4535,"date":"2026-05-24T11:41:26","date_gmt":"2026-05-24T08:41:26","guid":{"rendered":"https:\/\/esskisehir.com\/?p=4535"},"modified":"2026-07-25T00:04:11","modified_gmt":"2026-07-24T21:04:11","slug":"prof-dr-demirkoz-onumuzdeki-50-yilda-politika-jeo-degil-astro-olacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esskisehir.com\/?p=4535","title":{"rendered":"Prof. Dr. Demirk\u00f6z: &#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131lda politika jeo de\u011fil, astro olacak&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>&#8211; Prof. Dr. Demirk\u00f6z: &quot;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131lda politika jeo de\u011fil, astro olacak&quot;<\/p>\n<p>(Foto\u011frafl\u0131)<\/p>\n<p>ESK\u0130\u015eEH\u0130R (\u0130HA) &#8211; Eski\u015fehir T\u00fcrk Oca\u011f\u0131&#039;nda de\u011ferlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z, &quot;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131lda politika jeo de\u011fil, astro olacak&quot; dedi.<br \/>\nOrta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi (ODT\u00dc) Uzay ve H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Teknolojiler Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc, BM Yapay Zeka Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z, Eski\u015fehir T\u00fcrk Oca\u011f\u0131&#039;nda konu\u015ftu. Uzay, yapay zeka ve astropolitika alan\u0131ndaki kritik geli\u015fmelere de\u011finen Prof. Dr. Demirk\u00f6z, yapay zeka \u00fczerinde bir kavram karga\u015fas\u0131 oldu\u011funu belirtti. Demirk\u00f6z, yapay zekan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na bir niyeti ve akl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcm modellerin e\u011fiticilerin ona \u00f6\u011frenmesi gereken verileri vermesiyle ve y\u00f6nlendirmesiyle \u015fekillendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>&quot;E\u011fer bir \u015fey bedavaysa, \u00fcr\u00fcn sizsiniz&quot;<br \/>\nDo\u011fal dil modellerinin \u00fccretsiz gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda kullan\u0131c\u0131n\u0131n sordu\u011fu sorular\u0131, ilgilendi\u011fi alanlar\u0131 ve payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgileri i\u015fleyerek ba\u015fta pazarlama ve reklam \u015firketlerine olmak \u00fczere sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Prof. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z, &quot;E\u011fer bir \u015fey bedavaysa, \u00fcr\u00fcn sizsiniz. Siz bu modellerle konu\u015furken; kim oldu\u011funuz, sa\u011fl\u0131k bilgileriniz, hayat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz analiz edilerek bunlar\u0131 merak eden kurumlara pazarlan\u0131yor&quot; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p><div class=\"kanews-banner kanews-banner-single\"><img decoding=\"async\" \r\n  src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1920x1080-manset-reklam.jpg\" \r\n  style=\"max-width: 100%; height: auto; display: block;\" \r\n\/><\/div>\n<p>Yapay zekan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve gelecekteki geli\u015fmeler<br \/>\nSoru-cevap b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde b\u00fcy\u00fck dil modellerinin veri s\u0131n\u0131r\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Prof. Dr. Demirk\u00f6z, konu\u015fmas\u0131nda \u015fu s\u00f6zlere yer verdi:<br \/>\n&quot;Veri t\u00fckendi\u011fine dair s\u00f6ylemler yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck dil modelleri i\u00e7in ge\u00e7erli. Yapay zekan\u0131n as\u0131l bilmedi\u011fi \u015fey, fizik, kimya ve biyoloji; yani sorunu ger\u00e7ek d\u00fcnyay\u0131 anlayamamak. Halk aras\u0131nda yapay zeka olarak adland\u0131r\u0131lan \u015fey, \u00e7ok limitli bir s\u0131n\u0131f olan b\u00fcy\u00fck dil modelleri ve bu dil modelleri sadece insan\u0131n kelimelere d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc olgular \u00fczerinden e\u011fitildi\u011fi i\u00e7in \u015fu an t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 dilin anlatt\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Onun i\u00e7in fiziksel d\u00fcnyadaki sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisini anlamada ve \u00f6ng\u00f6rmede \u00e7ok zay\u0131f. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 5 y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck geli\u015fmesi, makinenin d\u00fcnyay\u0131 bizim gibi alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak &#039;d\u00fcnya modelleri&#039; olacak.&quot;<\/p>\n<p>Yapay zekan\u0131n sa\u011fl\u0131k verilerini i\u015flemesi<br \/>\nKi\u015fisel sa\u011fl\u0131k verilerinin, b\u00fcy\u00fck dil modellerinin i\u015flemesi i\u00e7in verilmesi konusunda da uyar\u0131larda bulunan Demirk\u00f6z, bireysel veri payla\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, devlet eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen anonimle\u015ftirilmi\u015f sistemlere ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakarak, &quot;Bu veriyi Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 kapal\u0131 devre, kimliksiz ve anonim bi\u00e7imde i\u015flerse; \u00f6rne\u011fin bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fini tespit etmek ve \u00f6nlem geli\u015ftirmek amac\u0131yla kullan\u0131rsa, bu halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in faydal\u0131 olabilir&quot; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&quot;Uzaydaki varl\u0131klar\u0131n y\u00fczde 50&#039;si tek bir insana ait&quot;<br \/>\nProf. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z, uzay alan\u0131n\u0131n ve astropolitika ile ilgili olarak, &quot;K\u0131r\u0131lma noktas\u0131 olarak, Eyl\u00fcl 2023&#039;ten beri uzaydaki varl\u0131klar\u0131n y\u00fczde 50&#039;si tek bir insana ait. Bu oran artmaya devam ediyor. Kendisinde uzaydaki trafi\u011fi y\u00f6netme yetkisini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131 ve bunu empoze etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Uzayda \u00f6zellikle insans\u0131z bilimsel g\u00f6revler i\u00e7in, yapay zeka ile kontrol edilen robotlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n anlaml\u0131. Mars&#039;ta insans\u0131z helikopterin yapay zeka ile u\u00e7urulmas\u0131n\u0131 insanl\u0131k tarihinin d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri. Bu Apollo 11 kadar \u00f6nemli bir ad\u0131m. Uzay\u0131 ke\u015ffetmekte yapay zekas\u0131z hareket alan\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Mars ile D\u00fcnya aras\u0131ndaki ileti\u015fimin \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc gecikmesi iki gezegenin y\u00f6r\u00fcngelerinde nerede oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak, 3 ila 20 dakika aras\u0131nda bir s\u00fcre. Komut beklersen, helikopter \u00e7oktan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olabilirdi. Onun i\u00e7in uzaydaki gezegenleri anlama ser\u00fcvenimizde yapay zekay\u0131 kullanmak faydal\u0131&quot; dedi.<\/p>\n<p>&quot;Madencilik i\u00e7in \u00f6zellikle insans\u0131z denizalt\u0131 sekt\u00f6r\u00fc daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyecek&quot;<br \/>\nUzay madencili\u011fi konusundaki soruya yan\u0131t veren Prof. Dr. Demirk\u00f6z, genel beklentinin aksine denizalt\u0131 madencili\u011fine y\u00f6nelimin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<br \/>\n&quot;\u00d6rne\u011fin g\u00f6kta\u015flar\u0131ndan ve di\u011fer gezegen ve uydular\u0131ndan madenleri geri getirmek b\u00fcy\u00fck problem. Madencilik i\u00e7in \u00f6zellikle insans\u0131z denizalt\u0131 sekt\u00f6r\u00fc daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyecek. D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczeyinin y\u00fczde 71&#039;i sularla kapl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, yeralt\u0131 varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu da deniz alt\u0131nda. Bu a\u00e7\u0131dan da &#039;Mavi Vatan&#039; \u00e7ok \u00f6nemli. \u015eimdilik deniz madencili\u011fi sadece do\u011falgaz, petrol ve elmas i\u00e7in yap\u0131lmakta ancak \u00f6zellikle polimetalik nod\u00fcllerin madencili\u011fi konusunda yar\u0131\u015f h\u0131zlan\u0131yor.&quot;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#039;nin uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<br \/>\nDemirk\u00f6z, ODT\u00dc \u0130VMER ekibinin T\u00fcrkiye&#039;de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili olarak ise \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<br \/>\n&quot;Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#039;nun \u00fczerindeki Alfa Manyetik Spektrometresi deneyi ile karanl\u0131k madde odakl\u0131 kozmik \u0131\u015f\u0131n analizi yapay zeka modelleri kullan\u0131larak geli\u015ftirildi. Pek \u00e7ok ulusal uydu program\u0131 i\u00e7in, uzayda alacaklar\u0131 radyasyon hesaplamalar\u0131 ve radyasyon testleri ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ankara&#039;da TENMAK tesislerinin i\u00e7inde kurulan ODT\u00dc-Sa\u00e7\u0131lmal\u0131 Demet Hatt\u0131 laboratuvar\u0131nda bug\u00fcne dek protonlarla 138 test tamamland\u0131 ve n\u00f6tronlarla test kapasitesi de geli\u015ftirildi. Uzay i\u00e7in radyasyon saya\u00e7lar\u0131 geli\u015ftirildi ve Roketsan&#039;\u0131n Sinop&#039;tan yapt\u0131\u011f\u0131 sonda u\u00e7u\u015flar\u0131nda ve astronotumuz Tuva Cihangir Atasever&#039;in u\u00e7tu\u011fu Virgin-Galactic u\u00e7u\u015funda bilimsel veriler topland\u0131 ve analiz edildi. Uzay radyasyonunun atmosfere giri\u015fkenli\u011fini anlamak \u00fczere 9 kez stratosferik u\u00e7u\u015f program\u0131 d\u00fczenlendi ve bilimsel veriler topland\u0131. Uzay radyasyonuna kar\u015f\u0131 bir\u00e7ok farkl\u0131 radyasyon so\u011furucu malzeme geli\u015ftirildi ve Ay i\u00e7in \u015fimdi yenilik\u00e7i yap\u0131 malzemeleri geli\u015ftirilmekte. Bili\u015fim alan\u0131 i\u00e7in kuantum rassal ve kaotik rassal say\u0131 \u00fcrete\u00e7leri geli\u015ftirildi. Fotonik kuantum kap\u0131lar ve yenilik\u00e7i kuantum hesaplama teknikleri de geli\u015ftirilmekte. \u0130VMER ekibinde ayn\u0131 zamanda uzay alan\u0131nda teorik fizik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da yap\u0131lmakta. K\u00fctle \u00e7ekimi dalgalar\u0131 ve kozmoloji \u00e7al\u0131\u015fan bir ekip de mevcut.&quot;<br \/>\nDinleyicilerin ilgiyle dinledi\u011fi konu\u015fman\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nedim \u00dcnal, Prof. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z&#039;e \u015f\u00fckran berat\u0131 ve hediye takdim etti.<br \/>\n(EE-HA-Y)<\/p>\n<p>24.05.2026 11:41:25 TSI<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/AW712082_01-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"AW712082_01\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/AW712082_02-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"AW712082_02\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/AW712082_03-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"AW712082_03\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/esskisehir.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/AW712082_04-1024x768.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"AW712082_04\" loading=\"lazy\" \/><\/figure>\n<p><strong>Kaynak: \u0130hlas Haber Ajans\u0131 (\u0130HA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Prof. Dr. Demirk\u00f6z: &#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131lda politika jeo de\u011fil, astro olacak&#8221; (Foto\u011frafl\u0131) ESK\u0130\u015eEH\u0130R (\u0130HA) &#8211; Eski\u015fehir T\u00fcrk Oca\u011f\u0131&#8217;nda de\u011ferlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Melahat Bilge Demirk\u00f6z, &#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131lda politika jeo de\u011fil, astro olacak&#8221; dedi. Orta\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4536,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-4535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4540,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4535\/revisions\/4540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4535"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmanset&post=4535"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/esskisehir.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fbilesen&post=4535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}