Özbekistan’da Alfabe Değişikliği: Ö, Ğ, Ş ve Ç Harflerine Geçiliyor
Özbekistan’da Latin temelli Özbek alfabesinin değiştirilmesini öngören düzenleme Senato tarafından onaylandı. Yeni sistemde Türkçede de kullanılan Ö, Ğ, Ş ve Ç harfleri Özbek alfabesine dahil edilecek.
Özbekistan Parlamentosunun alt kanadı olan Oliy Majlis Yasama Meclisi, alfabe değişikliğine ilişkin düzenlemeyi 7 Temmuz 2026’da kabul ederek Senatoya göndermişti. Senato da düzenlemeyi 10 Eylül’de yapılan genel kurul toplantısında onayladı.
Dört harfin yazımı değişecek
Yeni düzenlemeye göre mevcut Özbek alfabesindeki bazı harf ve harf birleşimleri şu şekilde değiştirilecek:
- Oʻ → Ö
- Gʻ → Ğ
- Sh → Ş
- Ch → Ç
Ayrıca “Ng” birleşimi alfabenin ayrı bir unsuru olmaktan çıkarılacak. Böylece mevcut 26 harf ve 3 harf birleşiminden oluşan sistem yerine 28 harf ve bir kesme işaretinden oluşan yeni bir yapı kullanılacak.
Dijital sistemler de yeni alfabeye uyarlanacak
Senato görüşmelerinde değişikliğin yalnızca yazım kurallarıyla sınırlı olmadığı, dijital sistemlerin de yeni harflere uyumlu hale getirileceği belirtildi.
Özbekistan Dijital Teknolojiler Bakanlığı temsilcileri, devlet bilgi sistemleri, veri tabanları, elektronik devlet hizmetleri ve arama sistemleri için ortak teknik standart üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Eski belgeler geçerliliğini koruyacak
Geçiş sürecinde mevcut alfabe ile hazırlanmış resmî belgeler, ulusal para ve menkul kıymetler geçerliliğini koruyacak.
Devlet kurumlarına ait tabela, işaret ve benzeri unsurların da kullanım ömürleri dolana kadar kullanılmasına izin verilmesi öngörülüyor.
Türk dünyasında kullanılan harflere yaklaşıyor
Değişiklikle birlikte Özbekistan, Türkiye ve bazı diğer Türk devletlerinin Latin alfabelerinde kullanılan Ö, Ğ, Ş ve Ç harflerini kendi yazı sistemine dahil etmiş olacak.
Ancak düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil. Senato tarafından onaylanan yasanın yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından imzalanması ve resmî olarak yayımlanması gerekiyor.
Kaynak: Özbekistan Oliy Majlisi, Özbekistan Millî Haber Ajansı (UzA)
